Cannabis en hart- en vaatrisico: infarct, beroerte, ritme

Cannabis en cannabis-extracten (THC) hebben directe effecten op hart en bloedvaten. De meeste effecten zijn acuut en tijdelijk, maar de vraag of regelmatig gebruik op de lange termijn het risico op een hartinfarct of beroerte verhoogt, staat sinds 2024-2025 nadrukkelijk op de wetenschappelijke agenda. Deze pagina vat de acute effecten en de recente meta-analyses samen, met een eerlijke weging van de bewijskracht.

Acute effecten: hartslag en bloeddruk

Het best gedocumenteerde effect van THC is acuut en dosisafhankelijk. Kort na inname stijgt de hartslag (tachycardie), vaak met 20-50 slagen per minuut, en kan de bloeddruk schommelen: liggend eerder verhoogd, bij opstaan juist een bloeddrukdaling (orthostatische hypotensie) met duizeligheid. Deze effecten ontstaan doordat THC het sympathische zenuwstelsel activeert en de vaattonus beïnvloedt. Bij gezonde gebruikers treedt meestal gewenning op, maar de combinatie van een hoger zuurstofverbruik van het hart en bloeddrukschommelingen is juist riskant bij wie al een kwetsbaar hart of vernauwde kransslagaders heeft.

Wat zeggen de recente meta-analyses?

De grootste analyse tot nu toe (Heart, 2025) bundelde 24 studies met ongeveer 200 miljoen personen. Vergeleken met geen gebruik was cannabisgebruik geassocieerd met meer acuut coronair syndroom (RR 1,29), beroerte (RR 1,20) en cardiovasculaire sterfte (RR 2,10 - ruwweg een verdubbeling). Belangrijke kanttekening van de auteurs zélf: het overgrote deel van de studies was cross-sectioneel met een matig tot hoog risico op bias, en de blootstelling (hoeveelheid, frequentie, toedieningsvorm) was vaak slecht gerapporteerd. Zulke opzet kan geen oorzaak-gevolg aantonen.

Een grote bevolkingsstudie (JAHA, 2024) onder 434.104 Amerikaanse volwassenen vond dat dágelijks gebruik samenhing met meer hartinfarcten (aOR 1,25). Opvallend: ook onder mensen die nooit tabak rookten bleef het verband bestaan (infarct aOR 1,49; beroerte aOR 2,16). Dat verzwakt de verklaring dat alles door meeroken van tabak komt, al blijven andere verstorende factoren mogelijk.

Tegelijk laat een andere meta-analyse (Disease-a-Month, 2025; 17 studies, ~1,9 miljoen personen) zien dat de losse uitkomsten niet altijd standhouden: voor hartinfarct (RR 1,25) en beroerte (RR 1,38) was de associatie statistisch níet significant, terwijl de samengestelde uitkomst van cardiovasculaire events dat wél was (RR 1,48). Dit illustreert hoe gevoelig de conclusies zijn voor correctie en uitkomstdefinitie.

Hoe sterk is het bewijs?

Eerlijk gewogen is de algehele bewijskracht laag. De acute hemodynamische effecten (tachycardie, bloeddrukschommeling) zijn solide en mechanistisch verklaarbaar (matig bewijs). Maar het verband tussen langdurig gebruik en harde uitkomsten als infarct, beroerte en hartdood berust vrijwel volledig op observationeel, vaak cross-sectioneel onderzoek met confounding (tabaks-co-gebruik, leefstijl) en wisselende blootstellingsmaten. Er is een aannemelijke dosis-respons (dagelijks > incidenteel), maar randomised bewijs ontbreekt en zou ethisch ook lastig zijn. Het signaal voor boezemritmestoornissen (atriumfibrilleren) lijkt relatief consistent.

Nederlandse context en praktijk

In Nederland gaat het bij medicinaal gebruik om cannabis(flos) of magistraal bereide THC-olie op recept. Geconcentreerde THC-olie en geïsoleerde of synthetische THC vallen onder Opiumwet Lijst I; alleen ruw plantmateriaal staat op Lijst II. Roken levert hogere piekspiegels en dus sterkere acute hartbelasting dan verdampen of orale olie. Heb je een doorgemaakt infarct, instabiele angina, ritmestoornissen of slecht ingestelde bloeddruk? Bespreek gebruik dan eerst met je (cardio)arts en apotheker, en meld bijwerkingen bij Lareb.