Decarboxylatie: hoe THCA bij verhitting THC wordt

Decarboxylatie is de chemische reactie die "rauwe" cannabis omzet in een product met merkbare werking. In de levende plant zitten cannabinoiden vrijwel volledig in hun zuurvorm: THCA (THC-zuur) en CBDA (CBD-zuur). Pas wanneer die zuren voldoende warmte krijgen, splitst een deel van het molecuul af en ontstaan de bekende actieve stoffen THC en CBD. Deze pagina legt uit wat er precies gebeurt, waarom rauwe cannabis nauwelijks effect geeft en welke rol decarboxylatie speelt bij olie en edibles.

Wat gebeurt er chemisch?

Bij decarboxylatie wordt een carboxylgroep (de –COOH-groep) van het molecuul afgesplitst. Daarbij komt koolstofdioxide (CO2) vrij, vandaar de naam de-carboxyl-atie. Het resultaat:

• THCA wordt THC plus CO2
• CBDA wordt CBD plus CO2

De zuurvorm en de neutrale vorm zijn dus bijna identieke moleculen; het verschil is die ene afgesplitste groep. Toch heeft dat grote gevolgen voor de werking. THCA bindt nauwelijks aan de CB1-receptor in de hersenen en geeft daardoor geen high; THC doet dat wel.

Waarom rauwe cannabis nauwelijks actief is

Omdat onverhitte cannabis vooral THCA bevat, word je er nauwelijks high van. Decarboxylatie gebeurt ook langzaam en spontaan door blootstelling aan licht, lucht en kamertemperatuur. Daarom bevat oud of slecht bewaard materiaal vaak een deel reeds omgezette (en deels verder afgebroken) THC. Snel en gecontroleerd gaat het echter met warmte.

Bij roken of verdampen verloopt de omzetting vrijwel direct, doordat de temperatuur kortstondig zeer hoog is. Voor olie en edibles wil je het zuur juist langzamer en gecontroleerd omzetten, zodat je werkzame stof niet meteen verbrandt.

Temperatuur en tijd (indicatief)

De exacte combinatie van temperatuur en tijd hangt af van de hoeveelheid materiaal, de luchtstroom en het apparaat. Onderstaande waarden komen uit laboratoriumonderzoek (vacuumoven) en zijn nadrukkelijk indicatief, geen kookrecept.

De omzetting CBDA naar CBD verloopt onder dezelfde omstandigheden ongeveer half zo snel als THCA naar THC. De reactie volgt eerste-orde-kinetiek: in het begin gaat het snel, daarna vlakt het af naarmate er minder zuur over is.

Te veel hitte: afbraak naar CBN

Boven ongeveer 160-180 graden, of bij langdurig verhitten in aanwezigheid van lucht en licht, breekt THC verder af tot CBN (cannabinol), dat veel minder psychoactief is. In het genoemde laboratorium (vacuum en donker) ontstond geen noemenswaardig CBN, wat laat zien dat vooral zuurstof en licht de afbraak versnellen. De kunst is dus: warm genoeg om te decarboxyleren, maar niet zo heet of zo lang dat je de actieve stof verliest.

Rol bij olie en edibles

Voor medicinale cannabisolie decarboxyleert de bereidende apotheek de cannabis voor of tijdens de extractie, zodat de olie de actieve THC of CBD bevat in een gestandaardiseerde dosis. Wie zelf edibles maakt van onverhitte cannabis en de decarboxylatie-stap overslaat, houdt vooral THCA over en merkt weinig effect.

In Nederland is het belangrijk de productsoorten goed te onderscheiden:

• Medicinale THC-olie: alleen op doktersrecept, bereid door specifieke apotheken uit Bedrocan-cannabis. Valt onder Lijst I van de Opiumwet.
• Gedoogde CBD-olie: vrij verkrijgbaar mits het THC-gehalte onder 0,05% blijft.
• Illegale straat- of zogenoemde RSO-olie: ongereguleerd, met onbekende sterkte en zuiverheid.

Kort samengevat: decarboxylatie is de schakel tussen de plant en de werking. Zonder verhitting blijft cannabis grotendeels THCA en CBDA; met de juiste, gematigde warmte ontstaan THC en CBD; met te veel hitte verlies je ze weer.