Skip to main content

Extractiemethoden: ethanol, CO2 en waarom butaan thuis gevaarlijk is

Hoe apotheken THC-olie maken met ethanol- en CO2-extractie, en waarom thuis-extractie met butaan levensgevaarlijk én strafbaar is.

Door Redactie THC-olie Wiki· Medisch getoetst door Medisch reviewer (te benoemen)· Laatst herzien 26 juni 2026· 4 min lezen
BMatig bewijsWe zijn redelijk zeker; verder onderzoek kan de conclusie nog bijstellen.

Kernclaims & bewijs

  • Nederlandse apotheken bereiden medicinale cannabisolie via ethanol-extractie uit gestandaardiseerde BMC-cannabis; het product is alleen op recept verkrijgbaar en wordt per charge in een lab gecontroleerd op THC/CBD-gehalte en vrij van pesticiden, schimmels en zware metalen.

    BMatig bewijs
  • Superkritische CO2-extractie laat geen oplosmiddelresidu in het eindproduct achter; ethanol is een GRAS-oplosmiddel dat veiliger is dan koolwaterstoffen maar chlorofyl mee-extraheert en daardoor een zuiveringsstap vereist.

    BMatig bewijs
  • Thuis-extractie met brandbare koolwaterstoffen (butaan/naftha) veroorzaakt ernstige brandwonden; een brandwondencentrum in Colorado registreerde 29 opnames door BHO-explosies met een mediaan verbrand lichaamsoppervlak van 10% en 21% van de patiënten die beademd moest worden.

    CLaag bewijs
  • THC-houdende cannabisolie valt als geconcentreerd extract ('hennepolie') onder lijst I van de Opiumwet (harddrugs), niet lijst II; alleen apotheekbereiding op doktersrecept is legaal, terwijl zelf extraheren of illegale RSO/straatolie strafbaar is en een onbekende, mogelijk verontreinigde samenstelling heeft.

    BMatig bewijs

Cannabinoïden zoals THC en CBD zitten in de harsklieren (trichomen) van de cannabisplant. Ze lossen slecht op in water, maar goed in vet en in organische oplosmiddelen. Om er olie van te maken moet je die stoffen dus uit het plantmateriaal trekken met een geschikt oplosmiddel. De gekozen methode bepaalt niet alleen opbrengst en zuiverheid, maar vooral ook de veiligheid. Voor medicinale olie gebeurt dat in Nederland uitsluitend onder gecontroleerde, farmaceutische omstandigheden.

Hoe cannabinoïden uit de plant komen

Ethanol-extractie

Nederlandse bereidingsapotheken gebruiken ethanol als oplosmiddel. De Transvaal Bereidingsapotheek beschrijft expliciet dat het de gedroogde BMC-cannabis verwerkt met "een extractie met ethanol"; daarna wordt het extract verdund met een zuivere plantaardige olie (olijf-, amandel- of arachideolie) en in een laboratorium gecontroleerd op het THC- en CBD-gehalte. Ethanol is een zogeheten GRAS-oplosmiddel (generally recognized as safe), lost cannabinoïden en terpenen goed op en werkt al bij kamertemperatuur of kouder. Nadeel: ethanol trekt ook chlorofyl en andere stoffen mee, waardoor een zuiveringsstap nodig is. In farmaceutische producten geldt een restlimiet van maximaal 5.000 ppm ethanol.

Superkritische CO2-extractie

Bij superkritische CO2 wordt kooldioxide onder hoge druk (doorgaans 100 tot 300 bar) en boven circa 31°C in een toestand tussen vloeistof en gas gebracht. In die toestand neemt CO2 selectief cannabinoïden en terpenen mee. Het grote voordeel: zodra de druk wegvalt vervliegt de CO2 als gas, zodat er geen oplosmiddelresidu in het eindproduct achterblijft. De keerzijde is dure apparatuur en de hoge werkdruk.

MethodeBrandbaarheidOplosmiddelresiduApparatuur/kosten
EthanolMatigMogelijk, gelimiteerd (max. 5.000 ppm), wegdampen nodigLaag tot gemiddeld
Superkritisch CO2GeenGeen (CO2 vervliegt)Hoog
Butaan / nafthaZeer hoog, explosiefVariabel, lastig volledig te verwijderenOnveilig thuis

Waarom butaan of naftha thuis levensgevaarlijk is

Butaan, propaan en naftha (wasbenzine) zijn extreem brandbare koolwaterstoffen. In de industriële vergelijkingsstudie van López-Olmos en collega's krijgen ze de hoogste brandbaarheidsclassificatie (NFPA Fire Rating 4) en gelden ze als zeer explosiegevaarlijk. Butaangas is zwaarder dan lucht, zakt naar de vloer en hoopt zich op in slecht geventileerde ruimtes; één vonk, statische ontlading of waakvlam volstaat dan voor een steekvlam of explosie.

⚠️ Geen kookhandleiding, wel een waarschuwing

Een retrospectief onderzoek van het brandwondencentrum van de University of Colorado (Bell et al., 2015) telde 29 ziekenhuisopnames door explosies bij het maken van "butane hash oil". De mediaan was 10% verbrand lichaamsoppervlak (met een uitschieter tot 90%), 21% van de patiënten moest beademd worden en de mediane opnameduur was tien dagen. Vóór de versoepeling van het Colorado-cannabisbeleid waren er nul zulke gevallen. Dit is observationeel bewijs uit één centrum, maar het patroon is consistent en ernstig.

Ook juridisch: thuis extraheren is strafbaar

Een door extractie verkregen geconcentreerde cannabisolie valt als "hennepolie" op lijst I van de Opiumwet (harddrugs); alleen het ruwe plantmateriaal (wiet/hennep, hasjiesj) staat op lijst II. Het Bureau voor Medicinale Cannabis bevestigt dat cannabisolie alleen op doktersrecept via de apotheek verkrijgbaar is. Zelf cannabis tot olie bewerken of verwerken is daarmee een strafbaar feit, ook als het voor eigen gebruik is. Zelfgemaakte of illegaal gekochte olie (zoals straat-RSO, Rick Simpson Oil) heeft bovendien een onbekende samenstelling en kan resten oplosmiddel, pesticiden, schimmels of zware metalen bevatten.

De waarde van gecontroleerde apotheekbereiding

Wat een apotheekbereiding wél biedt

Apotheekbereiding (een magistrale bereiding voor één individuele patiënt) start met gestandaardiseerde BMC-cannabis die getest, bestraald en farmaceutisch verpakt is en gegarandeerd vrij is van pesticiden, zware metalen en schimmels. De olie krijgt een vast THC- en CBD-gehalte (in de praktijk ongeveer 2% tot 10%) en wordt per charge in een lab gecontroleerd. Daardoor is de dosering reproduceerbaar, iets wat bij zelfbereiding onmogelijk is.

Veelgemaakte verwarring

0,05% is niet 0,2% of 0,3%

Twee grenzen worden vaak door elkaar gehaald. De 0,2% (sinds 2023 in de EU verhoogd naar 0,3%) is de THC-veldnorm voor het telen van industriële hennep als gewas. De gedoog- en handhavingsgrens voor CBD-eindproducten in Nederland ligt veel lager: een THC-gehalte lager dan 0,05%, waarop de NVWA toeziet. CBD-olie bóven die grens is juridisch geen "sterke CBD" maar een THC-product onder de Opiumwet.

'Bedios' bestaat niet

Mythe: de variëteit 'Bedios'

Online circuleert de naam 'Bedios' als zogenaamde CBD-variëteit. Die bestaat niet. De officiële BMC-variëteiten heten Bedrocan, Bedrobinol, Bediol, Bedica en Bedrolite. Bedrocan produceert zelf bovendien geen olie; apothekers bereiden die magistraal uit de gedroogde bloemen.

Hennepzaadolie is geen THC-olie

Hennepzaadolie uit geperste hennepzaden (de fles uit de supermarkt) bevat nauwelijks CBD en vrijwel geen THC. Het is een voedingsolie, geen cannabinoïde-preparaat. Verwar het niet met gedoogde CBD-olie en al helemaal niet met medicinale THC-olie op recept.

ℹ️ Kort samengevat

Apotheekolie: ethanol-extractie, gecontroleerd, op recept, legaal. Industrieel: superkritisch CO2 zonder oplosmiddelresidu. Thuis met butaan of naftha: brand- en explosiegevaarlijk én strafbaar. Bewijs over de medische werking van de olie zelf staat los van deze pagina over productiemethode.

Veelgestelde vragen

Welke methode gebruikt de apotheek om THC-olie te maken?

Nederlandse bereidingsapotheken (zoals de Transvaal Apotheek) gebruiken ethanol-extractie: ze trekken de cannabinoïden met ethanol uit de gedroogde BMC-cannabis, verdunnen het extract met een plantaardige olie en laten elk charge in een lab controleren op THC- en CBD-gehalte.

Is het legaal om thuis zelf THC-olie te maken?

Nee. Een door extractie verkregen geconcentreerde cannabisolie valt als 'hennepolie' op lijst I van de Opiumwet (harddrugs); zelf cannabis tot olie verwerken is strafbaar, ook voor eigen gebruik. Daarnaast is extractie met butaan of naftha extreem brand- en explosiegevaarlijk.

Kan ik CBD-olie of hennepzaadolie van de drogist als THC-olie gebruiken?

Nee. Hennepzaadolie is een voedingsolie zonder noemenswaardige cannabinoïden, en gedoogde CBD-olie bevat per definitie een THC-gehalte lager dan 0,05%. Geen van beide is een vervanger voor medicinale THC-olie op recept.

Bestaat de CBD-variëteit 'Bedios'?

Nee, 'Bedios' is een mythe. De officiële BMC-variëteiten heten Bedrocan, Bedrobinol, Bediol, Bedica en Bedrolite. Bedrocan zelf maakt bovendien geen olie; apothekers bereiden die magistraal.

Bronnen

  1. Bureau voor Medicinale Cannabis (2026). Cannabisolie. cannabisbureau.nl (Rijksoverheid). bron
  2. Nationale Drug Monitor (Trimbos-instituut & WODC) (actueel). Wetgeving, beleid en preventie — Medicinale cannabis. Nationale Drug Monitor (nationaledrugmonitor.nl). bron
  3. Transvaal Bereidingsapotheek (2024). Veelgestelde vragen Cannabisolie (voor professionals). transvaalapotheek.nl. bron
  4. Bedrocan International (2024). Cannabisolie, wietolie of CBD-olie van de apotheek. bedrocan.com. bron
  5. Bedrocan International (2023). Bedrocan bij de Keuringsdienst van Waarde over CBD-olie. bedrocan.com. bron
  6. López-Olmos, C.; García-Valverde, M.T.; Hidalgo, J.; Ferreiro-Vera, C.; Sánchez de Medina, V. (2022). Comprehensive comparison of industrial cannabinoid extraction techniques: Evaluation of the most relevant patents and studies at pilot scale. Frontiers in Natural Products. doi:10.3389/fntpr.2022.1043147 bron
  7. Bell, C.; Slim, J.; Flaten, H.K.; Lindberg, G.; Arek, W.; Monte, A.A. (2015). Butane Hash Oil Burns Associated with Marijuana Liberalization in Colorado. Journal of Medical Toxicology. doi:10.1007/s13181-015-0501-0 bron

Lees ook